مطلب يكم : چرا امام حسين ( ع ) مدينه را به سوى مكّه ترك گفت ؟ به گواهى مورّخان « 1 » چون سال شصتم هجرى فرا رسيد ، معاوية بن ابوسفيان بيمارشد و در شب نيمهء رجب همان سال مرد . پس از مرگ وى ، پسرش يزيد طبق نقشه‌اى كه پدرش طرّاحى كرده بود ، شاميان را به بيعت با خود فرا خواند و آنان نيز پذيرفتند . بلاذرى به نقل از ابومخنف « 2 » و عوانة بن حكم « 3 » و ديگران گويد : چون يزيد بن معاوية حكومت يافت فرمانداران وى همان فرمانداران پايان عمر پدرش بودند . مثل : نعمان بن بشير انصارى ، حاكم كوفه ؛ عبيداللَّه بن زياد ، والى بصره ؛ وليد بن عتبة بن ابوسفيان ، حاكم مدينه و عمرو بن سعيد اشْدَق ، حاكم مكّه . برخى ديگر گفته‌اند كه حاكم مكّه حارث بن خالد و حاكم مدينه عمرو بن سعيد اشْدَق بوده است ، ولى بلاذرى روايت

--> ( 1 ) - ابن سعد ، مؤلّف الطّبقات الكبرى ؛ احمد بن عيسى بَلاذرى ، متوفّاى 279 ه ق ؛ احمد بن داوود دينورى ، متوفّاى 282 ه . ق ؛ محمّد بن جرير طبرى ، مؤلف تاريخ ، تفسير و . . . متوفّاى سال 310 ه . ق . ( 2 ) - براى آگاهى از شرح حال ابومخنف لوط بن يحيى بن سعيد ازدْى غامدى ، متوفّاى 157 ه . ق ، ر . ك : معجم الأدباء ، ياقوت حموى ، 17 / 41 ؛ لسان الميزان ، ابن حجر ، 4 / 492 ؛ رجال نجاشى ، حرف لام ؛ رجال كشى ، حرف لام ؛ معجم رجال الحديث ، خويى و . . . . ( 3 ) - ابوالحكم عوانة بن حكم بن عياض بن وزر بن عبدالحارث كلبى ، نابينا ، از دانايان خبر و شعر ، در گذشته به سال 147 ه . ق . يحيى بن معين گويد كه او و ابوجعفر منصور در يك ساعت ( در سال 158 ه . ق ) و او و اعمش ، هر دو در يك ماه درگذشته‌اند ر . ك . المقتبس ، 263 به نقل از نور القبس مرزبانى ، محمد بن عمران ؛ معجم الأدباء ، ياقوت ، 16 / 134 .